تنش تجاری کانادا و آمریکا؛ تعرفه‌های جدید، حمایت ۷.۵ میلیارد دلاری دولت و فرصت‌های پیش‌روی کسب‌وکارها

ممکن است در نگاه اول تصور شود که تعرفه‌های آمریکا فقط برای شرکت‌هایی اهمیت دارد که محصولات خود را به این کشور صادر می‌کنند.

اما بسیاری از کسب‌وکارهای کانادایی، حتی بدون داشتن هیچ صادراتی به آمریکا، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به زنجیره تأمین آمریکایی وابسته‌اند.

مواد اولیه، تجهیزات، ماشین‌آلات، قطعات و کالاهای مصرفی بسیاری از شرکت‌های کانادایی از آمریکا تأمین می‌شود.

بنابراین اعمال تعرفه‌های متقابل کانادا می‌تواند هزینه واردات برخی کالاهای آمریکایی را افزایش دهد و این افزایش هزینه در نهایت ممکن است به واردکننده، کسب‌وکار و حتی مصرف‌کننده منتقل شود.

در نتیجه، یک شرکت ساختمانی، رستوران، فروشگاه، تولیدکننده یا شرکت خدماتی ممکن است بدون اینکه مستقیماً به آمریکا صادرات داشته باشد، تحت تأثیر این اختلاف تجاری قرار گیرد.

در ۲۵ آگوست ۲۰۲۶، دولت فدرال مجموعه‌ای از حمایت‌های جدید و تقویت‌شده به ارزش ۷.۵ میلیارد دلار برای کارکنان و کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از تعرفه‌های آمریکا معرفی کرد.

این بسته علاوه بر نزدیک به ۲۵ میلیارد دلار حمایت‌هایی است که دولت می‌گوید طی ۱۸ ماه گذشته برای مقابله با آثار تعرفه‌ها و اختلالات تجاری در نظر گرفته است.

برای صاحبان کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، چند بخش این بسته اهمیت ویژه‌ای دارد.

دولت ۱.۵ میلیارد دلار دیگر به Regional Tariff Response Initiative یا RTRI اختصاص داده است.

این برنامه از طریق آژانس‌های توسعه منطقه‌ای کانادا اجرا می‌شود و هدف آن کمک به کسب‌وکارهای کوچک و متوسطی است که از تعرفه‌ها و اختلالات تجاری آسیب دیده‌اند.

بخشی از این حمایت می‌تواند برای کمک به نقدینگی شرکت‌هایی باشد که در نتیجه تعرفه‌ها با افزایش هزینه یا سایر فشارهای مالی مواجه شده‌اند.

این برنامه همچنین می‌تواند از اقداماتی برای افزایش بهره‌وری، ایجاد زنجیره تأمین مقاوم‌تر و تنوع‌بخشی به بازارها حمایت کند.

برای بسیاری از SMEهای کانادایی، این احتمالاً یکی از اولین برنامه‌هایی است که ارزش بررسی خواهد داشت.

دولت همچنین یک مسیر جدید ۵۰۰ میلیون دلاری برای تأمین نقدینگی تحت برنامه Pivot to Grow متعلق به Business Development Bank of Canada یا BDC ایجاد کرده است.

هدف این برنامه کمک به شرکت‌هایی است که به دلیل تعرفه‌ها با فشار فوری بر جریان نقدی یا Cash Flow مواجه شده‌اند.

نکته قابل‌توجه دیگر این است که دولت شرایط دسترسی به برنامه‌های مرتبط با تعرفه BDC را گسترده‌تر کرده و حداقل درآمد مورد نیاز متقاضیان را به یک میلیون دلار کاهش داده است.

این تغییر می‌تواند باعث شود برخی شرکت‌های کوچک‌تر نیز بتوانند این گزینه‌های تأمین مالی را بررسی کنند.

البته باید توجه داشت که تأمین مالی BDC الزاماً به معنای دریافت کمک بلاعوض یا Grant نیست و شرایط هر برنامه باید جداگانه بررسی شود.

دولت همچنین ۲ میلیارد دلار دیگر برای Canada Strong Diversification Fund در نظر گرفته است.

این برنامه قرار است از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از تعرفه‌ها که پروژه‌های آماده اجرا دارند حمایت کند و از طریق Strategic Response Fund اداره خواهد شد.

برای شرکت‌هایی که قصد دارند به‌جای صرفاً تحمل افزایش هزینه‌ها، ساختار کسب‌وکار خود را تغییر دهند، این بخش اهمیت ویژه‌ای دارد.

برای مثال، یک شرکت ممکن است بخواهد تجهیزات جدید خریداری کند، بهره‌وری خود را افزایش دهد، زنجیره تأمین خود را تغییر دهد، ظرفیت تولید را حفظ یا تقویت کند یا وابستگی خود را به یک بازار کاهش دهد.

در چنین شرایطی، برنامه‌های مرتبط با تنوع‌بخشی و سرمایه‌گذاری ارزش بررسی بیشتری خواهند داشت.

بخش دیگر بسته جدید، ۳.۵ میلیارد دلار Rapid Response Supports for Workers and Employers است.

این مجموعه اقدامات شامل انعطاف‌پذیری‌های بیشتر و تمدیدشده در Employment Insurance، سرمایه‌گذاری در آموزش کارکنان در محیط کار و بهبود ابزارهای کاریابی و آموزشی خواهد بود.

همچنین دولت برنامه جدید Workforce Retention and Retraining Program را معرفی کرده است.

هدف این برنامه کمک به کارفرمایان برای حفظ نیروی انسانی در دوره‌ای است که شرکت به دلیل تعرفه‌ها یا کاهش فعالیت اقتصادی تحت فشار قرار گرفته است.

برای شرکتی که در نتیجه کاهش فروش یا افزایش هزینه‌ها در فکر کاهش ساعات کارکنان یا تعدیل نیرو است، این بخش از بسته می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

دولت همچنین اعلام کرده شرایط Large Enterprise Tariff Loan Facility انعطاف‌پذیرتر خواهد شد.

این برنامه بیشتر برای شرکت‌های بزرگ طراحی شده و احتمالاً برای بخش بزرگی از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط کاربرد مستقیم ندارد، اما برای صنایع بزرگ و شرکت‌های مهم در زنجیره تأمین کانادا می‌تواند منبع دیگری برای تأمین مالی باشد.

خیر.

وجود بسته ۷.۵ میلیارد دلاری به این معنا نیست که هر کسب‌وکاری که هزینه‌هایش افزایش پیدا کرده، مستقیماً مبلغی از دولت دریافت خواهد کرد.

برخی برنامه‌ها تأمین مالی و نقدینگی هستند، برخی از سرمایه‌گذاری و پروژه‌های مشخص حمایت می‌کنند و برخی دیگر به حفظ و آموزش کارکنان مربوط می‌شوند.

همچنین هر برنامه شرایط و معیارهای واجد شرایط بودن خود را دارد و جزئیات اجرایی برخی اقدامات تازه اعلام‌شده همچنان در حال تکمیل است.

به همین دلیل، اولین سؤال نباید این باشد که:

«چقدر کمک دولتی می‌توانم بگیرم؟»

بلکه باید ابتدا مشخص شود:

«تعرفه‌ها دقیقاً چه اثری بر بیزینس من گذاشته‌اند؟»

آیا هزینه مواد اولیه یا تجهیزات افزایش یافته است؟

آیا فروش یا سفارش‌ها کاهش پیدا کرده‌اند؟

آیا شرکت با فشار نقدینگی مواجه شده است؟

آیا مشتری یا بازار مهمی در آمریکا از دست رفته است؟

آیا شرکت برای تغییر تأمین‌کننده یا ورود به بازار جدید نیاز به سرمایه دارد؟

آیا کاهش فعالیت ممکن است باعث کاهش ساعات کارکنان یا تعدیل نیرو شود؟

پاسخ به این سؤالات کمک می‌کند مشخص شود کدام برنامه دولتی ارزش بررسی دارد.

دولت فدرال ۱.۵ میلیارد دلار دیگر به Regional Tariff Response Initiative یا RTRI اختصاص داده است.

این برنامه از طریق Regional Development Agencies در مناطق مختلف کانادا اجرا می‌شود و برای کمک به SMEهایی طراحی شده که در نتیجه تعرفه‌ها و تغییر شرایط تجارت با مشکل مواجه شده‌اند. حمایت‌ها می‌توانند به موضوعاتی مانند افزایش بهره‌وری، تغییر زنجیره تأمین، ورود به بازارهای جدید و افزایش مقاومت بیزینس در برابر اختلالات تجاری مربوط باشند.

برای بیزینس‌های Southern Ontario، یکی از مراجع مهم FedDev Ontario خواهد بود.

Regional Tariff Response Initiative — Government of Canada

اگر بیزینس شما به دلیل تعرفه‌ها قصد دارد تأمین‌کننده خود را تغییر دهد، تجهیزات یا تکنولوژی جدید تهیه کند، بهره‌وری را افزایش دهد یا بازارهای جدید پیدا کند، RTRI ارزش بررسی دارد.

یکی از عملی‌ترین برنامه‌های موجود، Pivot to Grow متعلق به BDC است.

حداقل شرایط عمومی اعلام‌شده در حال حاضر شامل موارد زیر است:

بیزینس باید در کانادا مستقر باشد، حداقل $1 million درآمد سالانه داشته باشد، حداقل سه سال سابقه فعالیت داشته باشد و سابقه Cash Flow مثبت داشته باشد.

اما نکته مهم اینجاست:

داشتن Revenue بالای $1M به‌تنهایی کافی نیست.

برای Liquidity Loan، حداقل ۱۵ درصد فروش باید از صادرات به آمریکا حاصل شود و تعرفه‌ها باید حداقل معادل ۵ درصد Revenue شرکت باشند.

برای Pivot یا Equipment financing نیز معمولاً باید حداقل ۱۵ درصد فروش از صادرات آمریکا باشد یا Revenue حداقل ۱۰ درصد کاهش یافته یا Costs به دلیل تعرفه‌های آمریکا حداقل ۱۰ درصد افزایش یافته باشند.

BDC می‌تواند از طریق این برنامه برای حفظ Cash Flow، خرید تجهیزات، افزایش productivity، تغییر supply chain یا ورود به بازارهای جدید financing ارائه کند.

بررسی شرایط و اقدام برای BDC Pivot to Grow

مراحل اولیه نیز نسبتاً ساده است: اطلاعات بیزینس و اثر تعرفه‌ها را ارائه می‌کنید، یک نماینده BDC پرونده و مدارک موردنیاز را بررسی می‌کند و در صورت approval، پیشنهاد financing متناسب با شرایط شرکت ارائه می‌شود.

توجه: Pivot to Grow یک Grant نیست؛ Financing/Loan است.

اگر بیزینس شما در Ontario فعالیت می‌کند، برنامه استانی Protect Ontario Financing Program نیز باید بررسی شود.

شرایط اولیه فعلی شامل این موارد است:

بیزینس باید for-profit و incorporated باشد، در Ontario ثبت و فعال باشد، حداقل $2 million annual revenue و حداقل 10 full-time employees در Ontario داشته باشد. همچنین باید حداقل سه سال سابقه عملیاتی همراه با سه سال صورت‌های مالی externally reviewed داشته باشد.

شرکت باید در یکی از صنایع مشخصاً تحت تأثیر تعرفه‌ها یا supply chain آنها فعالیت داشته باشد. علاوه بر steel، aluminum, copper و automotive، دامنه فعلی شامل بخش‌هایی مانند machinery، electrical equipment and appliances، plastics and packaging، beverages، paper products، furniture، textiles، consumer goods، dairy و برخی کالاهای دیگر نیز شده است.

متقاضی همچنین باید نشان دهد که:

• به دلیل تعرفه‌ها با financial challenges مواجه شده؛
• ابتدا گزینه‌های حمایت مالی فدرال را بررسی کرده و آنها را exhausted کرده یا برای دسترسی به آنها با موانع جدی مواجه شده؛ و
• حداقل $250,000 liquidity funding برای working capital نیاز دارد.

Ontario یک eligibility questionnaire آنلاین دارد:

Protect Ontario Financing Program — Check Eligibility

اگر پاسخ‌ها نشان دهد شرکت احتمالاً واجد شرایط است، Ontario اعلام کرده ظرف پنج روز کاری برای بررسی eligibility و مراحل بعدی تماس خواهد گرفت. تکمیل این questionnaire به معنای approval نیست.

اگر مشکل اصلی شرکت کاهش موقت فعالیت است و به جای تعدیل نیرو قصد دارید ساعات کارکنان را کاهش دهید، Work-Sharing Program می‌تواند مهم باشد.

در این برنامه، employer، employees و Service Canada توافق می‌کنند ساعات کاری کاهش یابد و کارکنان واجد شرایط برای بخشی از درآمد ازدست‌رفته Employment Insurance benefits دریافت کنند.

در حالت عادی، کاهش ساعات در یک Work-Sharing unit باید بین ۱۰ تا ۶۰ درصد باشد. اقدامات ویژه مربوط به تعرفه‌ها نیز تا ۳۱ مارچ ۲۰۲۷ تمدید شده‌اند.

Government of Canada — Work-Sharing Program

یک برنامه جدید دیگر Worker Retention Grant for Work-Sharing Employers است.

این برنامه برای هر employer آسیب‌دیده از تعرفه به‌طور خودکار در دسترس نیست.

برای واجد شرایط بودن، employer باید از جمله:

واجد شرایط Work-Sharing باشد، Work-Sharing Agreement تأییدشده و اجراشده داشته باشد، در یک agreement فعال شرکت کند و برای کارکنان EI-eligible فرصت آموزش فراهم کند.

فرصت‌های آموزشی باید حداقل در ۴۰ درصد هفته‌های دوره Grant ارائه شوند.

نکته مهم دیگر اینکه Grant هزینه طراحی یا ارائه training را پرداخت نمی‌کند؛ هزینه‌های eligible عمدتاً مربوط به income supplement کارکنان واجد شرایط و Mandatory Employment Related Costs مربوط به آن است.

Worker Retention Grant — Eligibility and Application Information

دولت ۲ میلیارد دلار دیگر برای Canada Strong Diversification Fund اعلام کرده است.

هدف آن کمک به بیزینس‌های آسیب‌دیده از تعرفه برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری و diversification است و قرار است از طریق Strategic Response Fund (SRF) اجرا شود.

اما در زمان تهیه این مقاله، دولت هنوز اعلام کرده است:

اطلاعات مربوط به Canada Strong Diversification Fund به‌زودی منتشر خواهد شد.

بنابراین نباید این برنامه را فعلاً مانند یک funding program با intake کاملاً مشخص معرفی کرد. صفحه SRF را برای انتشار جزئیات جدید دنبال کنید.

Strategic Response Fund / Canada Strong Diversification Fund Updates

اگر بیزینس شما به دلیل تعرفه‌های آمریکا با افزایش هزینه، کاهش فروش، فشار نقدینگی، اختلال در زنجیره تأمین یا مشکلات مربوط به حفظ کارکنان مواجه شده است، ممکن است یکی از برنامه‌های فدرال یا استانی ارزش بررسی داشته باشد.

شرایط هر برنامه متفاوت است و دریافت funding یا financing تضمین‌شده نیست.

QualiVests می‌تواند در بررسی اطلاعات مالی بیزینس، مستندسازی اثر تعرفه‌ها و ارزیابی اولیه برنامه‌هایی که ممکن است متناسب با شرایط شرکت باشند، به صاحبان کسب‌وکار کمک کند.

فراتر از بسته حمایتی دولت، سؤال بزرگ‌تری مطرح است:

آیا اختلاف اخیر یک بحران موقت است یا بخشی از تغییر بلندمدت در ساختار تجارت خارجی کانادا؟

هنوز برای پاسخ قطعی زود است، اما شواهدی از تغییر مسیر وجود دارد.

در سال ۲۰۲۵، صادرات کانادا به آمریکا ۵.۳ درصد کاهش یافت، در حالی که تجارت با برخی بازارهای دیگر رشد کرد.

دولت کانادا نیز هدف دو برابر کردن صادرات به بازارهای غیرآمریکایی طی دهه آینده را دنبال می‌کند.

کانادا در حال حاضر ۱۵ توافق تجارت آزاد فعال با ۵۱ کشور دارد که دسترسی ترجیحی به بازارهایی با مجموع حدود ۱.۵ میلیارد مصرف‌کننده فراهم می‌کنند.

بنابراین استراتژی آینده احتمالاً جایگزین‌کردن آمریکا نیست، بلکه کاهش وابستگی بیش از حد به یک بازار خواهد بود.

یکی از ملموس‌ترین تغییراتی که ممکن است در سال‌های آینده مشاهده کنیم، افزایش حضور خودروهای برقی ساخت چین است.

از اول مارچ ۲۰۲۶، کانادا سهمیه اولیه سالانه ۴۹ هزار دستگاه برای واردات خودروهای برقی چینی ایجاد کرده است.

خودروهای واجد شرایط این سهمیه با تعرفه Most-Favoured-Nation معادل ۶.۱ درصد وارد می‌شوند و سورتاکس ۱۰۰ درصدی قبلی برای آنها حذف شده است.

سهمیه سال اول هنوز بخش کوچکی از بازار خودروهای نو کاناداست؛ بنابراین نباید انتظار تغییر ناگهانی بازار را داشت.

اما اگر روابط اقتصادی کانادا و چین گسترش پیدا کند و هم‌زمان تجارت خودرو با آمریکا دشوارتر شود، افزایش تنوع و حضور برندهای خودروی چینی در کانادا یک سناریوی قابل تصور است.

این تغییر در بلندمدت می‌تواند علاوه بر بازار خودرو، روی نمایندگی‌ها، تعمیرگاه‌ها، فروش قطعات، بیمه، حمل‌ونقل و بازار خودروهای دست‌دوم نیز اثر بگذارد.

در اینجا باید واقع‌بین بود.

اقتصاد کانادا و آمریکا طی دهه‌ها به‌شدت در یکدیگر ادغام شده‌اند و روزانه بیش از ۲ میلیارد دلار تجارت از مرز دو کشور عبور می‌کند.

نزدیکی جغرافیایی، شبکه حمل‌ونقل گسترده، زنجیره‌های تأمین یکپارچه و اندازه اقتصاد آمریکا مزیت‌هایی هستند که اروپا، آسیا یا آمریکای جنوبی نمی‌توانند به‌سرعت جایگزین کنند.

بنابراین سناریوی واقع‌بینانه برای آینده، قطع وابستگی کانادا به آمریکا نیست.

آنچه محتمل‌تر به نظر می‌رسد، حرکت تدریجی از:

«وابستگی بسیار زیاد به یک بازار» به سمت: «حفظ بازار آمریکا در کنار توسعه جدی بازارهای دیگر» است.

زنجیره تأمین خود را بررسی کنید. مشخص کنید چه میزان از کالاها و مواد اولیه شما مستقیماً یا غیرمستقیم از آمریکا تأمین می‌شود.

حاشیه سود خود را تحت چند سناریو محاسبه کنید. اثر افزایش ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ درصدی برخی هزینه‌های کلیدی را بررسی کنید.

نقدینگی را جدی‌تر مدیریت کنید. افزایش هزینه موجودی یا مواد اولیه ممکن است نیاز به سرمایه در گردش را افزایش دهد.

تأمین‌کنندگان جایگزین را شناسایی کنید. حتی اگر فعلاً قصد تغییر ندارید، داشتن گزینه دوم می‌تواند ریسک کسب‌وکار را کاهش دهد.

بازارهای جدید را بررسی کنید. برای برخی شرکت‌ها، اروپا، مکزیک، آسیا و آمریکای جنوبی ممکن است فرصت‌های جدیدی ایجاد کنند.

اثرات تعرفه‌ها را مستند کنید. این اطلاعات می‌تواند هنگام بررسی برنامه‌های حمایتی دولت و درخواست تأمین مالی اهمیت پیدا کند.

برنامه‌های حمایتی جدید را بررسی کنید. به‌خصوص اگر با فشار نقدینگی، افزایش هزینه، کاهش فروش، نیاز به سرمایه‌گذاری یا مشکلات مربوط به حفظ کارکنان مواجه شده‌اید.

تحولات اخیر روابط کانادا و آمریکا فقط یک خبر سیاسی یا تجاری نیست.

برای برخی کسب‌وکارها، تعرفه‌ها می‌توانند به معنای افزایش هزینه، فشار بر حاشیه سود یا کاهش فروش باشند. در مقابل، بسته جدید ۷.۵ میلیارد دلاری دولت می‌تواند برای بعضی شرکت‌ها امکان دسترسی به نقدینگی، تأمین مالی، سرمایه‌گذاری یا حمایت از کارکنان را فراهم کند.

در بلندمدت نیز شاید تغییر بزرگ‌تری در حال شکل‌گیری باشد:

کانادا در حال تلاش برای کاهش وابستگی بیش از حد اقتصادی خود به ایالات متحده و توسعه روابط تجاری با بازارهای دیگر است.

این تغییر ممکن است در سال‌های آینده از حضور بیشتر محصولات و خودروهای آسیایی در بازار کانادا تا تجارت بیشتر با اروپا، مکزیک و آمریکای جنوبی دیده شود.

برای صاحبان کسب‌وکار، شاید مهم‌ترین سؤال این باشد:

«اگر ساختار تجارت کانادا در پنج سال آینده تغییر کند، بیزینس من چگونه می‌تواند هم ریسک‌های این تغییر را مدیریت کند و هم از فرصت‌های جدید آن استفاده کند؟»

کسب‌وکارهایی که از امروز زنجیره تأمین، حاشیه سود، نقدینگی، بازارهای جایگزین و برنامه‌های حمایتی موجود را بررسی می‌کنند، برای پاسخ به تغییرات آینده در موقعیت بهتری خواهند بود.