آنچه باید درباره‌ی دستورالعمل‌های تازه‌ی مبارزه با پول‌شویی در مورد ایران بدانید

ایران همچنان از سوی نهادهای بین‌المللی مانند FATF به‌عنوان کشور دارای ریسک بالا در حوزه‌ی مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم معرفی می‌شود. برای همین، از سال ۲۰۲۰ کانادا دستورالعمل ویژه‌ای برای هر تراکنش مالی «از یا به ایران» اعمال کرده است.

اما در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۵ و سپس در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵، فینترک با انتشار راهنمای تکمیلی، دامنه اجرای این دستورالعمل را شفاف‌تر و کامل‌تر کرد. هدف این دستورالعمل:

• حفظ سلامت سیستم مالی کانادا
• جلوگیری از ریسک‌های مرتبط با دور زدن تحریم‌ها
• افزایش شفافیت برای تراکنش‌هایی که ریسک بیشتری دارند

این موضوع به معنی ممنوعیت تراکنش با ایران نیست، بلکه صرفاً یعنی این تراکنش‌ها نیاز به بررسی و مستندسازی بیشتری دارند.

در نسخه‌های قبلی (۲۰۲۰ و ۲۰۲۴)، بیشتر تمرکز روی:

• بانک‌ها
• مؤسسات مالی اعتباری
• صرافی‌ها و MSBها

بود.

اما در نسخه‌ی جدید تقریباً تمام نهادهایی که تحت قانون مبارزه با پول‌شویی کانادا (PCMLTFA) فعالیت می‌کنند، باید این دستورالعمل را رعایت کنند.
این شامل موارد زیر نیز می‌شود:

• مشاورین املاک
• بروکرها و مؤسسات وام‌دهنده
• شرکت‌های رمزارزی
• شرکت‌های بیمه عمر
• فروشندگان فلزات و سنگ‌های قیمتی
• برخی دفاتر حرفه‌ای که خدمات مالی خاص ارائه می‌دهند

به زبان ساده:

امروز تعداد بیشتری از کسب‌وکارها موظف‌اند تراکنش‌های مرتبط با ایران را بررسی کنند. بنابراین طبیعی است اگر از شما مدارک بیشتری بخواهند—این الزام قانونی آن‌هاست و نه نشانه‌ی مشکل‌دار بودن تراکنش شما.

فینترک در راهنمای ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵ صریحاً اعلام کرده است که هر تراکنش مرتبط با ایران باید از نظر:

• پول‌شویی (AML)
• تأمین مالی تروریسم (CFT)
• دور زدن تحریم‌ها (Sanctions Evasion)

بررسی شود.

این موضوع باعث می‌شود نهادهای مالی هنگام کار با تراکنش‌های ایران‌محور:

• پرسش‌های دقیق‌تری بپرسند
• مدارک منابع پول/دارایی بخواهند
• هدف تراکنش را بهتر مستندسازی کنند

بر اساس دستورالعمل جدید:

• هر تراکنش مرتبط با ایران، حتی مبالغ کوچک، باید ریسک بالا تلقی شود.
• نهاد مالی باید:
  • هویت مشتری را بررسی کند
  • منبع پول و هدف تراکنش را بسنجد
  • سوابق را نگه‌داری کند
  • و در بیشتر موارد، تراکنش را به فینترک گزارش کند

این الزام به معنی خطر یا جرم بودن تراکنش شما نیست، صرفاً بخش طبیعی از روند قانونی است.

ممکن است بانک، صرافی، پلتفرم رمزارزی یا حتی بروکر املاک از شما مدارک زیر را بخواهد:

• سند فروش ملک در ایران
• رسیدهای بانکی داخل ایران
• گواهی ارث یا تقسیم‌نامه
• قرارداد یا رسید صرافی
• توضیح هدف تراکنش
• مدارک شغلی یا درآمدی

این درخواست‌ها برای همه‌ی افراد با تراکنش ایران‌محور انجام می‌شود و به شما اختصاص ندارد.

سناریوهای رایج مشتریان ما:

• ارسال پول برای هزینه زندگی یا تحصیل
• انتقال پول حاصل از فروش ملک در ایران
• دریافت ارث یا مهریه
• کمک مالی خانواده

در همه‌ی این موارد، کافی است:

• مدارک منبع پول را از ایران نگه دارید
• از کانال‌های معتبر (MSB ثبت‌شده در کانادا) استفاده کنید
• در پاسخ‌گویی به بانک/صرافی، شفاف و مختصر عمل کنید

امروز علاوه بر بانک، ممکن است:

• مشاور املاک
• وام‌دهندگان خصوصی
• دفتر حقوقی معامله

هم سوالاتی درباره‌ی منبع پول بپرسند. این کاملاً طبیعی است و با ارائه مدارک مناسب، روند کاملاً روان پیش خواهد رفت.

در نسخه ۲۰۲۵، تراکنش رمزارزی در کنار پول نقد و EFTها قرار گرفته است. بنابراین:

• پلتفرم رمزارزی ممکن است احراز هویت قوی‌تری بخواهد
• اگر رمزارز از کیف‌پول ایرانی بیاید، توضیح هدف و منبع لازم می‌شود
• در صورت شفاف بودن مسیر، کار پیچیده‌ای نیست

۱) از همان ابتدا مدارک را جمع‌آوری کنید

سند، قولنامه، رسید بانکی، قرارداد یا رسید صرافی، گواهی ارث، همه را اسکن و نگه دارید.

۲) فقط با صرافی‌های ثبت‌شده در کانادا (MSB با شماره FINTRAC) کار کنید

این کار روند بررسی را بسیار ساده‌تر می‌کند.

۳) از روش‌های مبهم یا غیررسمی اجتناب کنید

این روش‌ها باعث پیچیدگی در بانک و CRA می‌شوند.

۴) توضیحات واضح، کوتاه و مستند ارائه کنید

بانک یا صرافی دنبال بهانه نیست؛ دنبال اطمینان است.

۵) حتماً مراقب تحریم باشید

بسیاری از تراکنش‌ها قانونی و قابل انجام هستند، اما لازم است مطمئن شوید طرف مقابل در لیست تحریم نباشد.

۶) برای مبالغ بالا حتماً قبل از انتقال مشاوره بگیرید

خیر. این نکته خیلی مهم است:

• دستورالعمل و راهنمای فینترک می‌گوید همه‌ی تراکنش‌های ایران‌محور باید ریسک بالا محسوب شوند و به فینترک گزارش شوند؛ اما
• ریسک بالا بودن به معنی «جرم بودن» یا «غیرقانونی بودن» تراکنش نیست.

فینترک اساساً یک «واحد اطلاعات مالی» است:

• داده‌ها را جمع‌آوری و تحلیل می‌کند؛
• در صورت لزوم، اطلاعات را در اختیار پلیس، CRA، آژانس‌های امنیتی و… قرار می‌دهد؛
• اما خودش کسی را دستگیر نمی‌کند یا حساب را نمی‌بندد.

بانک‌ها، صرافی‌ها و دیگر نهادهای مالی:

• حق دارند، و گاهی مجبورند، برای مدیریت ریسک خودشان حساب را ببندند، تراکنش را نپذیرند یا آن را معلق کنند.
• پس اگر بانک/صرافی شما گفت «ما این نوع تراکنش را قبول نمی‌کنیم»، معنایش این نیست که شما الزاماً خلاف کرده‌اید؛ بلکه یعنی ریسک این نوع تراکنش، از نظر آن‌ها، بالاتر از سطح قابل‌قبول‌شان است.

• دستورالعمل جدید ۲۰۲۵ در واقع ادامه و تکمیل دستورالعمل‌های قبلی است. تفاوت چندانی با دستورالعمل های قبلی ندارد اما چون تعداد دستورالعمل ها در مورد ایران زیاد است، باعث حساسیت بیشتر روی تراکنش های مرتبط با ایران خواهد شد.
• هدف آن ممنوعیت تراکنش‌های ایران‌محور نیست؛ بلکه اطمینان از شفافیت و سلامت مسیر پول است.
• اگر مسیر پول‌تان روشن، مستند و مشروع باشد، هیچ نگرانی‌ای وجود ندارد.
• با رعایت چند نکته‌ی ساده، می‌توانید تراکنش‌های مالی خود را بدون دردسر انجام دهید.